Bośniacy

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ten artykuł dotyczy narodu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Bośniacy (Бoшнjaци)
Liczebność ogółem około 1,9 miliona
Regiony zamieszkania Bośnia i Hercegowina
Język język bośniacki
Religie Islam
Pokrewne grupy etniczne Serbowie, Chorwaci, Czarnogórcy, Słoweńcy, Bułgarzy, Macedończycy
Obszary zamieszkane przez Bośniaków

Bośniacy to naród południowosłowiański, zamieszkującu Bośnię i Hercegowinę, Muzułmanie bośniaccy, uznani za odrębny naród w 1969 przez rząd Jugosławii gł. ze względu na wyznanie i związaną z nim obyczajowość; ok. 1,9 mln, czyli około 38 % ludności BiH (1991).

Jugosławia wydzieliła Bośniaków jako odrębny naród, aby zakończyć konflikt między Serbami i Chorwatami, którzy uznawali, że słowiańscy muzułmanie należą do ich narodów. W latach 1992-1993 w czasie wojny domowej Bośniacy byli przymusowo wysiedlani przez Serbów, zdarzały się także akty ludobójstwa. Bośniacy mają etniczny słowiański rodowód wspólny z Serbami i Chorwatami oraz Macedończykami, natomiast różnią się religią: przechodzili na islam w różnych okresach niewoli tureckiej; przyczyny przechodzenia na islam były różnorodne społeczno-ekonomiczne (zwolnienie z płacenia podatku od "niewiernych" (dżizja) i możliwość nabywania ziemi), ale również religijne (m.in. związane z bogomilizmem), później także kulturowo-polityczne; posługują się dialektem bośniackim języka serbsko-chorwackiego z wpływami języka tureckiego; zachowali ludową kulturę słowiańską, nasycając ją kolorytem orientalnym, co dało w rezultacie oryginalny konglomerat kulturowy, z doskonale zachowanymi archaicznymi formami kultury materialnej i duchowej, zwłaszcza literatury ustnej (ludowe pieśni epickie i liryczne, bogata proza); orientalną specyfikę bośniackiego zderzenia kultury muzułmańskiej i chrześcijańskiej przejęła regionalna literatura pisana, także współczesna (I. Andrić, M. Selimović).

Osoby narodowości bośniackiej zamieszkujące tereny Bośni i Hercegowiny przed latami dziewiędziesiątymi podawali narodowość muzułmańską (istnieje od 1969 r.), osoby narodowości bośniackiej zamieszkujące tereny Sandżaku podawali narodowość muzułmańską i turecką. Muzułmanie z narodowości natomiast przed 1969 rokiem podawali narodowość serbską lub chorwacką. Bośniacy są dość kontrowersyjnym narodem przez wielu uważany za grupę religijną lub regionalną. Jeszcze większe kontrowersje budzą osoby zamieszkujące Sandżak wcześniej podawające narodowość turecką, teraz bośniacką co budzi spore sprzczeczności.