Fryderyk August I

Frederick Augustus Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xavie elektor saski w latach 1763–1806, król saski jako Fryderyk August I) w latach 1806–1827, książę warszawski jako August Fryderyk III w latach 1807–1815 1750-1827
Książę warszawski
Władca od 1807 do 1815 poprzednik następca
urodzony 23 grudnia 1750 w Dreźnie zmarły 5 maja 1827 w Dreźnie wybrany księciem warszawskim 22 lipca 1807 koronowany jako król saski 1806 w Dreźnie pochowany w kościele dworskim w Dreźnie
Ojciec Fryderyk Krystian Wettyn Matka Maria Antonina Wittelsbach

Fryderyk August III Sprawiedliwy, właśc. Fryderyk August Józef Maria Antoni Jan Nepomucy Alojzy Ksawery Wettyn niem. Friedrich August Joseph Maria Anton Johann Nepomuk Aloys Xaver Wettyn (ur. 23 grudnia 1750 w Dreźnie, zm. 5 maja 1827) - elektor saski w l. 1763–1806, król saski (jako Fryderyk August I) w l. 1806–1827, książę warszawski (jako August Fryderyk III) w l. 1807–1815.

Wnuk Augusta III Sasa, syn Fryderyka Krystiana Wettina i Marii Antoniny Walpurgis z bawarskiej dynastii Wittelsbachów. Do 1768 regencję sprawowała jego matka i stryj, Franciszek Ksawery. Po ogłoszonym przez konfederatów barskich bezkrólewiu, 3 marca 1771, przywódca konfederacji biskup kamieniecki Adam Stanisław Krasiński ofiarował mu koronę polską, której elektor jednak nie przyjął. W czasach jego panowania dokonała się odbudowa Saksonii po zniszczeniach wojny siedmioletniej. Choć pedant i tradycjonalista, stosujący na swym dworze doprowadzoną do perfekcji etykietę, w duchu podobno był zwolennikiem monarchii konstytucyjnej.

Bezskutecznie próbował odzyskać dla Wettynów koronę polską, wiążąc się z przeciwnymi sobie fakcjami w Rzeczypospolitej. W działaniu jego brak było jednak konsekwencji. Ofiarowanej córce, uznanej za infantkę polską - Marii Auguście w 1791 sukcesji tronu polskiego nie przyjął – ze względu na brak aprobaty Rosji (istniały projekty wydania jej za wnuka Katarzyny II – księcia Konstantego).

Podczas wojny francusko-pruskiej w 1806 początkowo sojusznik pruski, po bitwie pod Jeną przeszedł na stronę Napoleona. 11 grudnia 1806 w Poznaniu podpisał traktat pokojowy z Francją i uzyskał tytuł królewski; wszedł do Konfederacji Reńskiej.

Na mocy układu w Tylży 7 lipca 1807 i postanowień Konstytucji 3 maja został monarchą Księstwa Warszawskiego; jednak na rzeczywisty bieg wydarzeń nad Wisłą miał wpływ niewielki, stale przebywając w Saksonii i tylko kilkakrotnie odwiedzając Księstwo. Kontakt z Warszawą zachował poprzez ministra sprawiedliwości księstwa Feliksa Łubieńskiego, który stał się jego faktycznym pełnomocnikiem. Fryderyk August I wyjednał u Napoleona uwolnienie księstwa od spłaty części wierzytelności (wynoszących ok. 21 milionów franków - tzw. sumy bajońskie). Podczas swych wizyt nad Wisłą wykazał jednak sporo umiejętności politycznych (sprawa obrad sejmowych w 1809). W czasie kampanii 1809 schronił się do Frankfurtu nad Menem. Popierał plan odbudowy niepodległego Królestwa Polski, czego wyrazem było m.in. jego przystąpienie w 1812 do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego. W 1813 nieskutecznie próbował rokować z Austrią warunki opuszczenia Napoleona. Po bitwie pod Lipskiem (16-19 października 1813) znalazł się w niewoli pruskiej.

W wyniku postanowień kongresu wiedeńskiego z 1815 musiał zrzec się tytułu księcia warszawskiego, zaś połowa Saksonii przeszła pod władanie Prus.

Ożeniony od 1769 roku z Amalią von Zweibrücken-Birkenfeld (1752-1828) miał z nią jedną córkę Marię Augustę (1782-1863) uznaną w 1791 roku za "polską infantkę" i dziedziczkę tronu. Tron Saksonii objął po nim jego brat Antoni (1755-1836).

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Portret księcia warszawskiego Fryderyka Augusta z 1811 roku
• Złoty dukat z popiersiem Fryderyka Augusta z 1812 roku
• Proklamacja Fryderyka Augusta w sprawie najazdu wojsk austriackich na Księstwo Warszawskie z 25 IV 1809 roku
• Dekret Fryderyka Augusta o utworzeniu i organizacji Archiwum Ogólnego Krajowego w Warszawie z 2 IX 1808 roku