Szopienice

Brak wersji przejrzanej

Skocz do: nawigacji, szukaj

Herb Szopienic

Herb po 1930 roku

Szopienice-Browar Braci Mokrskich

Skrzyżowanie przed kościołem św. Jadwigi

VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Długosza

Kościół ewangelicki pw. Zbawiciela

Kościół katolicki św. Jadwigi

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Szopienice

Szopienice (niem. Schoppinitz) – cz. dzielnicy Katowic Szopienice-Burowiec powstała z połączenia Roździenia i Szopienic, położona nad rzeką Rawą, 8 km na wschód od centrum miasta; w latach 1947-1959 samodzielne miasto.

[edytuj] Przemysł

Huta Metali Nieżelaznych Szopienice S.A. - wyroby walcowane z miedzi i mosiądzu (taśmy, blachy, rury)
Odlewnia Metali Szopienice sp. z o.o. - wydzielona w 2001 HMN Szopienice S.A. - produkcja półproduktów z miedzi i jej stopów, odlewnictwo żeliwa, staliwa, ołowiu, cynku i cyny oraz stopów metali (np. cynkowo-aluminiowych)
SELGROS – jeden z centrów Selgros Cash&Carry, ogólnopolskiej sieci hal handlu hurtowego
Rockwell Automation - spółka zajmująca się produkcją i wdrażaniem elementów automatyki przemysłowej, w tym urządzeń średniego i wysokiego napięcia
Unilever Polska S.A. - produkcja margaryny i pakowanie herbaty

[edytuj] Historia

1360 - wieś, własność Ottona z Pilicy, potwierdzona dokumentem księcia raciborskiego Mikołaja II, dokument ten potwierdza także własność sąsiedniej wsi Roździeń,
1430 - zniszczona w czasie wojen husyckich, do połowy XVI w. niezamieszkana,
1546 - uruchomienie w Roździeniu jednego z pierwszych w okolicy warsztatów kuźniczych żelaza; stąd pochodził Walenty Roździeński, śląski hutnik i pisarz, autor "Oficcina ferraria abo hutá i warstat z kuźniami szlachetnego dzieła żelaznego", wydanego w Krakowie w 1612,
XVI wiek lata 70. - ponowne pojawienie się osadników w Szopienicach,
XVI w., reformacja - własność (wraz z wsią Roździeń) mysłowickiej rodziny Salamanów, spokrewnionej z arcybiskupem krakowskim i niedopuszczającej do szerzenia się haseł reformacyjnych na terenie swych posiadłości (wskutek konfliktu z Katarzyną Salaman z kuźni musiał w 1595 odejść Walenty Roździeński),
XVI-XVIII w. - mała osada rolnicza, hodowla zwierząt i wyrąb lasów,
1784 - liczba mieszkańców Szopienic wynosiła 79 osób,
1834 - uruchomienie przez Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben huty cynku "Wilhelmina" (działającej do dziś jako Huta Metali Nieżelaznych Szopienice S.A.)
1857 - uruchomienie w Roździeniu 4-klasowej szkoły ewangelickiej (po rozszerzeniu liczby klas do 7 przeniesiona do dzisiejszej Szkoły Podstawowej nr 55),
1870 - otwarcie stacji Szopienice na linii Kolei Prawego Brzegu Odry łączącej Wrocław z Dziedzicami (ob. Czechowice-Dziedzice przez Olesno, Tarnowskie Góry, Bytom, Siemianowice, Pszczynę. Wkrótce otwarty zostaje także przystanek kolejowy Szopienice Południowe na wcześniej już otwartej linii Katowice - Sosnowiec - Warszawa,
1884 - uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła św. Jadwigi,
1887 - zakończenie budowy kościoła św. Jadwigi,
1890 - założenie cmentarza ewangelickiego,
1898 - uruchomienie linii tramwajowej łączącej Królewską Hutę (ob. Chorzów) przez Hajduki (ob. Chorzów Batory), Katowice, Bogucice-Zawodzie, Szopienice z Mysłowicami,
1898 - rozpoczęcie budowy kościoła Zbawiciela,
1899 - uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła Zbawiciela,
1901 - zakończenie budowy kościoła Zbawiciela, poświęcenie nowowybudowanego kościoła,
1902 - konsekracja kościoła św. Jadwigi,
1904 - powstaje organizacja Towarzystwo dla Kobiet (późniejsze Towarzystwo Polek),
1910 - w spisie powszechnym wykazano, że w Szopienicach mieszka 8026 osób mówiących w j.polskim, 1371 w j.niemieckim i 242 w j.polskim i niemieckim,
1912 - budowa huty cynku "Uthemann",
1918 - reaktywacja oddziału Towarzystwa Gimnastycznego Sokół, kierowanego przez H.Jarczyka, Stanisława Fojcika. Powstaje komórka Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, Towarzystwo Śpiewu "Wyspiański", bank Kupiecko-Przemysłowy,
1919 - w czasie I powstania śląskiego powstańcy Piotra Łyszczaka rozbroili w Szopienicach żołnierzy niemieckiego 64 Pułku Piechoty Reichswery.
1920 - rozbrojenie w II powstaniu śląskim niemieckiego oddziału sipo przez powstańców pod dowództwem Jana Stanka,
1921 - siedziba Wojciecha Korfantego i Naczelnej Władzy Cywilnej i Wojskowej III powstania śląskiego (obecnie VI Liceum im. J. Długosza, ul. Lwowska 2),
1934 - połączenie Szopienic i Roździenia w jedną gminę,
1951 - nadanie praw miejskich,
1960 - włączenie w granice administracyjne Katowic.

[edytuj] Ludzie związani z Szopienicami

Walenty Roździeński - śląski hutnik, właściciel kuźni i poeta.
Józef Rymer - pierwszy Wojewoda Śląski wybrany w 1922 roku.
Kazimierz Kutz - polski reżyser filmowy, polityk.
Piotr Libera - biskup płocki.
Janusz Sidło - polski lekkoatleta oszczepnik.
Edward Szymkowiak - polski piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski.
Marek Seweryn - sztangista, mistrz świata, medalista olimpijski.
Eryk Wyra - polski działacz sportowy.
Henryk Bereska - tłumacz, literat.
Czesław Białas - sztangista olimpijczyk oraz długoletni trener HKS - Szopienice.
Paweł Wróbel - malarz amator.
Edward Szymoszek - profesor, historyk prawa.
Waldemar Patlewicz - reżyser.

[edytuj] Zabytki

Kościół parafialny pw. św. Jadwigi Śląskiej (1887)
Kościół parafialny pw. Zbawiciela (ewangelicki) (1901)
Gmach VI Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Długosza wybudowany w 1904 roku. Podczas III powstania śląskiego był siedzibą Wojciecha Korfantego i Naczelnej Władzy Cywilnej i Wojskowej
Zabudowania Huty Metali Nieżelaznych, w części zachowane oryginalne wyposażenie i maszyny parowe z epoki. Ze względu na ogromną skalę kradzieży i niedostateczne środki zapobiegawcze stosowane przez policję wobec szabrowników, część objętych ochroną konserwatorską zabudowań, z których wyposażone w ciężki sprzęt budowlany gangi złodziejskie wycinają wszelkie stalowe elementy konstrukcyjne, runęła w 2004 i 2005. Rozkradziona została również w tym czasie unikalna w skali światowej atrakcja: estakady hutniczej kolei wąskotorowej.
Klasztor sióstr Boromeuszek
Zabudowania browaru braci Mokrskich założonego w 1880

[edytuj] Miejsca Pamięci

Na terenie Szopienic zlokalizowane są dwa cmentarze:

cmentarz katolicki przy ul. Brynicy,
cmentarz ewangelicki przy ul. Kocura, powstały około roku 1890. Ze względu na ogromną olbrzymią dewastację cmentarza, skradzenie zabytkowego ogrodzenia, włamań do kaplicy cmentarnej, klucze do bramy do odebrania w siedzibie parafii przy ul. Bednorza 20, tel. 0 32 256 95 04.

Oprócz cmentarzy, w kościele ewangelickim można zobaczyć Tablicę Ofiar I Wojny Światowej (na tablicy wypisane są imiona i nazwiska parafian, którzy zginęli podczas I Wojny Światowej).